W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z serwisu lublin.eu oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień Twojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.Zamknij

Drukuj stronę do PDF Jubileusz 100-lecia KUL

ROK 2018 ROKIEM 100-LECIA KATOLICKIEGO UNIWERSYTETU LUBELSKIEGO JANA PAWŁA II

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II należy do najstarszych uniwersytetów w Polsce. W ciągu blisko 100 lat swej historii stał się jednym z najważniejszych ośrodków myśli katolickiej, zyskując uznanie w kraju i za granicą oraz wpływając na kształt nauki i kultury polskiej. Pozostając wiernym wartościom zawartym w dewizie „Deo et Patriae – Bogu i Ojczyźnie” Uniwersytet przygotował ponad 100 tysięcy absolwentów do aktywnej obecności w życiu społecznym, politycznym, gospodarczym, a także do służby Kościołowi. KUL to marka rozpoznawalna nie tylko w kraju, dzięki czemu Uniwersytet od lat świetnie pełni rolę ambasadora Polski w świecie. Obecnie współpracuje z blisko 200 uczelniami zagranicznymi, realizując wspólne projekty badawcze oraz wymianę kadry naukowo-dydaktycznej.

„Uniwersytecie! Służ prawdzie! Jeżeli służysz prawdzie - służysz wolności, Wyzwalaniu człowieka i narodu, służysz życiu!” – takie zadanie postawił przed Uniwersytetem Jan Paweł II podczas wizyty na KUL 9 czerwca 1987 r. Uniwersytet stara się być wierny wezwaniu postawionemu przez Ojca Świętego, który będąc przez blisko 25 lat wykładowcą KUL, wpłynął na jego kształt. Ale lista związanych z KUL postaci, które zapisały się na kartach historii Polski jest znacznie dłuższa. Są na niej m.in.: ks. Franciszek Blachnicki, Bogdan Borusewicz, Wiesław Chrzanowski, Zyta Gilowska, Alicja Grześkowiak, Janusz Krupski, ks. Jerzy Popiełuszko, kard. Stefan Wyszyński.

Dzieje KUL stanowią doskonałą ilustrację losów wolnej Polski. Uniwersytet powstał w grudniu 1918 r. jako pierwsze dzieło wolnych Polaków, a przez prawie sto lat swego istnienia dzielił trudne losy ojczyzny. Kontynuowane w dwudziestoleciu międzywojennym dzieło budowy Uniwersytetu przerwała II wojna światowa. KUL wznowił swą działalność już w sierpniu 1944 r., jako pierwszy uniwersytet w Polsce. Choć władze komunistyczne, chcąc zyskać przychylność społeczeństwa, zezwoliły na uruchomienie uczelni, to szybko rozpoczęły systematyczne represje wobec niej, mające doprowadzić do likwidacji KUL bądź podporządkowania uniwersytetu państwu i marginalizacji jego roli. Apogeum represji miało miejsce w latach pięćdziesiątych. Był to najtrudniejszy okres w dziejach KUL. Zlikwidowano część kierunków, a uniwersytet został pozbawiony prawa do nadawania stopni naukowych. Tym działaniom towarzyszyły represje finansowe oraz intensywna inwigilacja środowiska akademickiego. Mimo tego KUL zachował swoją tożsamość i pozostał „wyspą wolności” - jedyną niezależną uczelnią w całym bloku państw socjalistycznych. Z czasem nawiązał natomiast liczne kontakty z zagranicznymi ośrodkami naukowymi, co wzmocniło jego pozycję na arenie międzynarodowej. Uczelnia była również otwarta na studentów czy wykładowców związanych z opozycją. relegowanych z innych uniwersytetów.

Dziś KUL to uniwersytet otwarty na cywilizacyjne i naukowe wyzwania współczesności. Prowadzi wszechstronne badania naukowe, które obejmują nie tylko charakterystyczne dla katolickiej uczelni dziedziny jak teologia czy filozofia, ale również humanistykę, prawo czy nauki społeczne. Obok nich rozwijają się nauki przyrodnicze i ścisłe. Obecnie KUL kształci 12 tysięcy studentów na ponad 40 kierunkach studiów. Uniwersytet oferuje im nie tylko rzetelną wiedzę i umiejętności cenione przez pracodawców, ale też zwartą aksjologię, ukierunkowanie na świat wartości i kształtowanie postaw społecznych.

Twórca akademickiego Lublina

Był rok 1918. Po ponad stuletniej niewoli na mapę Europy powracała niepodległa Polska. Wolne państwo trzeba było stworzyć właściwie na nowo. Jedną z pierwszych instytucji, które powołano do życia, był Uniwersytet Lubelski (od 1928 r. noszący nazwę Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego). Inauguracja zajęć na nowo utworzonej uczelni miała miejsce już 8 grudnia 1918 r. Tak zrodził się akademicki Lublin. Jego inspiratorem był ks. Idzi Radziszewski (1871-1922).

Jeszcze w trakcie studiów seminaryjnych ks. Radziszewski dał się poznać jako utalentowany młody człowiek. Nic więc dziwnego, że przełożeni skierowali go na dalsze studia najpierw w Akademii Duchownej w Piotrogrodzie, a następnie w Uniwersytecie Katolickim w Leuven. To właśnie podczas studiów w Leuven zakiełkowała w nim myśl o powołaniu uniwersytetu katolickiego na ziemiach polskich. Poszukując wzorców dla przyszłej uczelni ks. Radziszewski odwiedził też m.in. Anglię, Francję i Włochy.

Po powrocie do znajdującego się pod rosyjskim zaborem Włocławka pełnił funkcję rektora tamtejszego seminarium duchownego. Jako pedagog dążył do wykształcenia wśród młodzieży umiejętności samodzielnego myślenia zamiast mechanicznego, pamięciowego opanowywania wykładanego materiału. Praca we Włocławcku zaowocowała w 1914 r. powołaniem ks. Radziszewskiego na funkcję rektora Akademii Duchownej w Piotrogrodzie.

Wraz z wybuchem I wojny światowej na nowo odżyły nadzieje na odzyskanie przez Polskę niepodległości. Podzielał je również ks. Radziszewski, który dostrzegł szansę na realizację swego największego marzenia – powołania uniwersytetu katolickiego. I choć nie było żadnej pewności, że Polska pojawi się ponownie na mapie Europy, to już w lutym 1918 r. zawiązał się Komitet Organizacyjny Uniwersytetu. Obok niewątpliwych zdolności organizacyjnych ujawniła się kolejna cecha ks. Radziszewskiego, który do swych planów, na pierwszy rzut oka wyglądających mało realnie, zdołał pozyskać wielu sojuszników w środowisku piotrogrodzkiej Polonii. Byli wśród nich również bogaci przedsiębiorcy (Karol Jaroszyński i Franciszek Skąpski), którzy zobowiązali się m.in. sfinansować powstanie uniwersytetu. W ten sposób katolicki uniwersytet miał stać się wspólnym dziełem zarówno duchownych, jak i świeckich.

Pozostała sprawa wyboru miasta, w którym miał powstać uniwersytet. Ostatecznie wybór padł na Lublin i już w lipcu 1918 r. biskupi polscy powierzyli ks. Radziszewskiemu funkcję rektora nowo powstającej uczelni. Przed rektorem stanęło ogromne wyzwanie organizacyjne – zapewnienie bazy lokalowej oraz skompletowanie kadry profesorskiej. Z tym pierwszym ks. Radziszewski uporał się dzięki wsparciu ówczesnego biskupa lubelskiego Mariana Fulmana, który udzielił gościny nowo powstałemu uniwersytetowi w gmachu seminarium duchownego. Starania ks. Radziszewskiego o zdobycie własnej siedziby dla uniwersytetu zakończyły się powodzeniem w 1921 r., kiedy to marszałek Piłsudski przekazał na rzecz uczelni budynek tzw. koszar świętokrzyskich przy Al. Racławickich. Ks. Radziszewskiemu udało się również skłonić do podjęcia pracy na uniwersytecie wielu wybitnych uczonych. Wśród pierwszych profesorów KUL byli m.in. światowej sławy językoznawca Jan Baudouin de Courtenay, historyk Stanisław Smolka czy filozof i teolog o. Jacek Woroniecki.

Zadania, które postawił założyciel przed uniwersytetem, były bardzo szerokie. Pisał: „Jeśli w którym kraju i kiedy, to właśnie u nas i w obecnej chwili, wielka jest rola uniwersytetu katolickiego”. Uniwersytet miał w jak najszerszym zakresie prowadzić badania naukowe w duchu harmonii między nauką i wiarą, a także kształtować inteligencję katolicką, która dzięki zdobyciu gruntownej wiedzy oraz pogłębionej formacji religijnej miała być zdolna do podjęcia pracy na rzecz odrodzonej Polski oraz kształtować kulturę chrześcijańską.

Sytuacja materialna (członkowie Komitetu Organizacyjnego, którzy zadeklarowali wsparcie finansowe, stracili większość swego majątku w wyniku przewrotu bolszewickiego) pozwoliła na uruchomienie jedynie czterech wydziałów: teologicznego, prawa kanonicznego, prawa i nauk społeczno-ekonomicznych oraz nauk humanistycznych. Plany ks. Radziszewskiego były jednak znacznie szersze i obejmowały nauki matematyczno-przyrodnicze, medyczne czy rolnicze.

Mimo wielkiego celu, do realizacji którego dążył z ogromną konsekwencją, nie tracił z oczu człowieka. Starał się nawiązać jak najbliższe relacje z młodzieżą, biorąc udział w wycieczkach czy zabawach studenckich. Studenci mogli liczyć na jego pomoc nie tylko w sprawach związanych z nauką, ale również w razie trudności materialnych.

Wybrane wydarzenia z okazji Jubileuszu 100-lecia KUL:

8-9 czerwca – Święto Patronalne KUL i Światowy Zjazd Absolwentów KUL

21 października - koncert w dniu uroczystej Inauguracji roku akademickiego 2018/19 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Centrum Spotkania Kultur w Lublinie

8 grudnia 2018 r. - 100. rocznica powstania KUL

Więcej informacji: www.kul.pl

Kontakt

Zachęcamy do przesyłania informacji na temat realizowanych projektów, które wpisują się w lubelskie obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości „Lublin 1918-2018. Inspiruje nas wolność”.

e-mail: