
Miasto Lublin jako depozytariusz Znaku Dziedzictwa Europejskiego z jednej strony regularnie organizuje spotkania, na które zapraszani są przedstawiciele wszystkich uhonorowanych miast i miejsc, z drugiej natomiast aktywnie uczestniczy w konferencjach partnerskich Znaku. Pierwsze spotkanie depozytariuszy w Lublinie odbyło się w 2017 roku, kolejne w 2019, w ramach uroczystych obchodów 450-lecia podpisania Unii Lubelskiej (1569-2019).
W dniach 3-4 lipca 2017 roku, w Lublinie i Warszawie, odbyło się międzynarodowe spotkanie przedstawicieli miejsc uhonorowanych Znakiem Dziedzictwa Europejskiego - "Celebration of two Unions. European Heritage Label - Study Visit in Lublin and Warsaw". Organizatorem pierwszego dnia spotkania było Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Lublin, natomiast drugi dzień zagospodarowała dyrekcja Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie.
Konferencja odbywała się w Trybunale Koronnym. Po przywitaniu gości przez Krzysztofa Komorskiego, Zastępcę Prezydenta ds. Kultury, Sportu i Partycypacji, jako "keynote speakers" głos zabrali profesor Jūratė Kiaupienė z Wilna, reprezentująca Litewski Instytut Historyczny z wykładem "Unia Lubelska w historycznej i kulturalnej pamięci Litwy" oraz profesor Ryszard Szczygieł z lubelskiego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z wystąpieniem zatutułowanym "Unia Lubelska z 1569 roku i jej historyczne znaczenie". Następnie, poprzedzona wystąpieniem przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpoczęła się pierwsza część prezentacji miejsc ZDE. Mieliśmy przyjemność gościć przedstawicieli Archaeological Site of Carnuntum (Petronell-Carnuntum), Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, Mundaneum (Mons) oraz Gminy Łużna, opiekującej się cmentarzem wojennym nr 123 Łużna-Pustki. Prezentacje kontynuowaliśmy po krótkiej przerwie kawowej, wówczas głos zabrali goście z Imperial Palace Vienna, Peace Palace (Hague), Krapina Neanderthal Museum and Hušnjakovo Site oraz Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.
Kolejnym punktem agendy spotkania była wizyta studyjna, podczas której uczestnikom spotkania zostały zaprezentowane miejsca upamiętniające zawarcie Unii Lubelskiej: Kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim, kościół i klasztor oo. dominikanów oraz Pomnik Unii Lubelskiej na Placu Litewskim.
W drugim dniu spotkania udaliśmy się z naszymi gośćmi do Archiwum Głównego Akt Dawnych, gdzie dyrektor Hubert Wajs wraz ze współpracownikami zaprezentowali uhonorowaną Znakiem Dziedzictwa Europejskigo Konstytucję 3 Maja oraz akt podpisania Unii Lubelskiej. Podczas wystąpień omówiona została m. in. historia obydwu dokumentów, problematyka konserwatorska oraz działania edukacyjne i promocyjne.
WYKŁAD PROFESOR JURATE KIAUPIENE - PL, EN
WYKŁAD PROFESORA RYSZARDA SZCZYGŁA - PL, EN
GALERIA FOTO
W dniach 11-14 lipca 2017 r. delegacja pracowników Urzędu Miasta Lublin – Katarzyna Czerlunczakiewicz oraz Michał Trzewik (Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków) uczestniczyła w międzynarodowej konferencji „Cultural Heritage 3.0: Audience and Access in Digital Era”, która miała miejsce w Tallinie i Tartu. Uczestnicy spotkania debatowali nad możliwościami, które oferuje technologia digitalizacji na polu upowszechniania dziedzictwa kulturowego, w szczególności zbiorów przechowywanych przez różnego rodzaju instytucje kultury, w tym muzea i biblioteki oraz archiwa samorządów zajmujących się ochroną zabytków. Jedne z fundamentalnych pytań jakie zadawali sobie uczestnicy konferencji to:
- jaka jest rola kultury i dziedzictwa kulturowego w budowaniu silniejszych więzi społecznych;
- jak zwiększyć ilość odbiorców zasobów dziedzictwa kulturowego oraz wzmocnić potencjał jednostek zajmujących się tą tematyką?
Obrady otworzył Minister Kultury Republiki Estonii, Indrek Saar oraz dyrektor generalny Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej, Jens Nymand Christensen, po którym wykład otwierający wygłosił profesor Pier Luigi Sacco. Konferencja miała charakter dyskusji panelowej z aktywnym uczestnictwem wszystkich gości. W godzinach popołudniowych konferencja przybierała charakter warsztatów tematycznych, dotyczących m. in. zagadnienia dobrych praktyk w budowaniu oferty dla odbiorców zainteresowanych dostępem do zbiorów instytucji kultury oraz archiwów, problemów i wyzwań pojawiających się przy digitalizacji i udostępnianiu zbiorów, tworzenia narzędzi służących sprawnemu dostępowi do zdigitalizowanych materiałów, innowacyjnych technologii etc. Ponadto, warsztaty dały możliwość wymiany doświadczeń w przedmiotowej tematyce wśród uczestników spotkania.
Drugi dzień konferencji poświęcony był przede wszystkim zagadnieniu dziedzictwa kulturowego i jego wpływu na rozwój ekonomiczny poszczególnych miast i miejsc historycznych, a także traktowanie dziedzictwa jako motoru postępu i ich rozwoju, z silnym naciskiem na rozwój przemysłu turystycznego. Równolegle, w ramach zorganizowane zostało ponadto spotkanie przedstawicieli miejsc uhonorowanych Znakiem Dziedzictwa Europejskiego – „European Heritage Label Days 2017”. Warsztatowa forma konferencji miała za zadanie znalezienie wspólnego mianownika do prób sieciowania miejsc obdarowanych znakiem.
Podkreślić należy profesjonalne przygotowanie i prowadzenie spotkania, obrad poszczególnych dni konferencji, a także przemyślany układ wizyt studyjnych oraz dobrą organizację.
GALERIA FOTO

Plakat okolicznościowy zaprojektowany przez Stasysa Eidrigevičiusa, maj 2019.

Miasto Lublin obchodzi w 2019 roku wyjątkowy jubileusz – 1 lipca mija 450. rocznica zawarcia unii polsko-litewskiej, zwanej Unią Lubelską. Ponadto, jest to czas świętowania 15-lecia obecności Polski w Unii Europejskiej. Uroczyste obchody podpisania unii to doskonały moment, aby przypomnieć o roli, jaką odegrał również Lublin w kształtowaniu europejskiej wspólnoty narodów.
Unia Lubelska zawarta w 1569 roku była owocem trudnych pertraktacji i mądrego kompromisu narodów Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. 450 lat temu przedstawiła światu nowy sposób kształtowania stosunków między narodami, znacząco wpływając na bieg historii europejskiej. Zawierając ją w Lublinie, już w XVI wieku podkreślano wartości i idee, które z czasem posłużyły za fundamenty Unii Europejskiej. Właśnie dlatego 450-lecie wydarzenia, uznawanego przez historyków za jedno z najważniejszych w dziejach naszego kontynentu, będziemy celebrować - odwołując się do słów świętego Jana Pawła II - pod hasłem „Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej”, pokazując jak czerpać z dziedzictwa i doświadczeń Unii Lubelskiej oraz budować przyszłość Europy. Zawarta w 1569 roku Unia Lubelska była wydarzeniem wielowymiarowym, które na wiele lat określiło porządek polityczny i społeczny w naszej części Europy. Powołana wówczas do życia Rzeczpospolita Obojga Narodów stanowiła rzadką w dziejach, udaną próbę zbudowania trwałego ładu w relacjach pomiędzy przedstawicielami różnych nacji, kultur i religii. Miasto Lublin jako miejsce podpisania Unii Lubelskiej stało się jest symbolem europejskich idei integracyjnych, ponadnarodowego dziedzictwa demokracji i tolerancji oraz dialogu kultur. Jako miejsce posiadające symboliczne znaczenie dla historii kształtowania się wspólnoty europejskiej zostało uhonorowane w 2015 roku Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. Tegoroczne obchody są doskonałą okazją, aby przypomnieć rolę Lublina w kształtowaniu europejskiej wspólnoty narodów.
W całorocznym programie obchodów Jubileuszu znalazł się szereg wydarzeń kulturalnych, koncertów, wystaw, spektakli, konferencji naukowych oraz imprez sportowych. W ich organizację aktywnie włączyli się mieszkańcy Lublina, miasta partnerskie, lubelskie uczelnie, szkoły, a także wiele instytucji naukowych oraz kulturalnych w kraju i za granicą. Wśród wydarzeń jubileuszowych wymienić należy konferencję międzynarodową "Kongres Dwóch Unii - Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej" organizowaną przez Miasto Lublin w dniach 13-15 maja 2019 roku, z udziałem czołowych europejskich historyków, zajmujących się tematyką Unii Lubelskiej oraz jej znaczenia w dziejach nowoczesnej Europy, a także luminarzy kultury litewskiej i polskiej.

W ramach wydarzeń organizowanych przez Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków 14 maja w Centrum Kultury odbyły się wykłady i panel dyskusyjny poświęcony historii podpisania, analizie uwarunkowań i podstaw zawarcia Unii Lubelskiej, przyjętych zasad, jej skutków, trwałości, a także odbioru z perspektywy dnia dzisiejszego. Obok wybitnego grona historyków polskich, takich jak profesorowie Ryszard Szczygieł, Andrzej Zakrzewski, Marek Ferenc, Krzysztof Pietkiewicz, usłyszeliśmy wypowiedzi naukowców z Wielkiej Brytanii (prof. Robert Frost), Białorusi (prof. Hienadź Sachanovich), Ukrainy (prof. Natalia Biłous) i Litwy (prof. Jūratė Kiaupienė, Zigmantas Kiaupa). Jest to grupa międzynarodowych ekspertów, dla których problematyka Unii Lubelskiej i dzieje stosunków polsko-litewskich są szczególnie istotnym zainteresowaniem naukowym.
Drugi panel, zatytułowany „Dziedzictwo kulturowe Rzeczypospolitej Obojga Narodów: dziedzictwo, które jednoczy czy dzieli?”, był poprzedzony wystąpieniami wprowadzającymi w tematykę wielokulturowości, tolerancji, współistnienia i pokojowej koegzystencji narodów oraz wspólnego dziedzictwa. Te problemy zostały naświetlone podczas wystąpienia profesor Iwony Hofman, politologa z lubelskiego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz doktor Kristiny Sabaliauskaite, litewskiej historyk sztuki i znanej pisarki. W panelu dyskusyjnym uczestniczył JE Eduardas Borisovas, Ambasador Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej, ponadto głos zabrali profesor Dariusz Chemperek z Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej oraz wykładowcy wystąpień wprowadzających. Dyskusji towarzyszył Stasys Eidrigevičius, światowej sławy litewski artysta plastyk, który przygotował plakat promujący obchody, a podczas Kongresu wykonał szkice dokumentujące odbywające się uroczystości jubileuszowe.

W ramach Kongresu odbyło się także spotkanie depozytariuszy Znaku Dziedzictwa Europejskiego, któremu towarzyszył szereg wydarzeń promujących ideę, założenia, a także logo Znaku. Zarówno o znaczeniu i historii Unii Lubelskiej, jak i miastach oraz miejscach wyróżnionych ZDE mogliśmy dowiedzieć się z czterech wystaw zorganizowanych przez Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków - dwie wystawy wewnętrzne: "Miasta i miejsca uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego", przysłana przez Komisję Europejską oraz "Unia Lubelska 1569", opracowana specjalnie dla miasta Lublin przez Archiwum Główne Akt Dawnych, a także dwie wystawy zewnętrzne: "Znak Dziedzictwa Europejskiego" autorstwa Huberta Mącika oraz wystawa historyczna poświęcona Unii Lubelskiej, wypożyczona z Muzeum Lubelskiego. Ponadto w przestrzeni miasta po raz kolejny pojawiły się elementy dekoracyjne służące promocji logo Znaku - windery przy obiektach związanych z Unią Lubelską, banery przed Centrum Kultury, gdzire odbywało się spotkanie oraz specjalnie przygotowana prezentacja multimedialna na fasadzie Centrum Spotkania Kultur. Ponadto, przejściu pod Pomnik Unii Lubelskiej i złożeniu kwiatów przez ambasadora Republiki Litewskiej i prezydenta Miasta Lublin oraz wizycie studyjnej w pozostałych miejscach związanyh z zawarciem Unii Lubelskiej towarzyszyło przejście i występy barwnego korowodu Fundacji Belriguardo, promującej kulturę i obyczajowość czasów Renesansu.
15 maja przedstawiciele Znaku Dziedzictwa Europejskiego wraz z gronem chętnych uczestników udali się na wizytę studyjną do Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, w którym jest przechowywany akt zawarcia Unii Lubelskiej (dokument litewski) oraz Konstytucja 3 Maja, także wyróżniona ZDE.
PATRONAT

FILM 'KONGRES DWÓCH UNII - 'OD UNII LUBELSKIEJ DO UNII EUROPEJSKIEJ'
GALERIA FOTO (fot. Piotr Maciuk, Hubert Solarski)

W dniu 14 września 2019 roku w Gminie Łużna odbyła się X jubileuszowa edycja Pogórzańskich Atrakcji Naukowych. Jednym z ważnych wydarzeń było spotkanie polskich depozytariuszy Znaku Dziedzictwa Europejskiego - Konstytucja 3 Maja (Warszawa), Europejskie Centrum Solidarności (Gdańsk), Unia Lubelska (Lublin) oraz Cmentarz wojenny nr 123 Łużna-Pustki. Konferencję rozpoczęło wystąpienie dr Andrzeja Siwka, kierownika Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Krakowie - "Znak Dziedzictwa Europejskiego, a inne listy i znaki zaszczytne". Następnie o odznaczonej ZDE Konstytucji 3 Maja opowiedział dyrektor AGAD, dr Hubert Wajs, a o Unii Lubelskiej delegacja Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków (dr Hubert Mącik, Katarzyna Czerlunczakiewicz, Michał Trzewik). O Europejskim Centrum Solidarności uczestnicy mogli dowiedzieć się z przesłanego filmu. Konferencji towarzyszyło kilka wystaw, m. in. dwie wypożyczone z Lublina - "Unia Lubelska - Znak Dziedzictwa Europejskiego" oraz "Miasta i miejsca Znaku Dziedzictwa Europejskiego" przygotowana przez Komisję Europejską, a także warszawską poświęconą Konstytucji 3 Maja i wystawa gospodarzy "Ludzie niepodległości 1918". Uczestnicy spotkania mieli również okazję odbyć wizytę studyjną na wzgórzu Pustki, gdzie znajduje się cmentarz wojenny nr 123.