Podstawą prawą jest: Ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Tekst jednolity Dz. U. Nr 175, poz. 1440 z 2002 r., z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 października 2002 roku w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. Nr 179, poz. 1495 z 2002 r.).
Przepisów ustawy nie stosuje się do komunikacji miejskiej. Przewoźnicy wykonujący publiczny transport zbiorowy mogą wprowadzić uprawnienia do bezpłatnych albo ulgowych przejazdów dla swoich pracowników oraz emerytów i rencistów i najbliższych członków rodzin. Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego przysługują w klasie 2 wyłącznie w określonych kategoriach pociągów i na podstawie określonych rodzajów biletów. Dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne korzystają ze zniżek nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia a studenci do 26 roku życia oraz jedno z rodziców lub opiekun dzieci i młodzieży dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych uprawnieni są do ulgi przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego oraz autobusowego. Uprawnienie to obejmuje wyłącznie przejazd z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, placówki oświatowo-wychowawczej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego, domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, a także na turnus rehabilitacyjny i z powrotem. Dokumentami poświadczającymi uprawnienie do korzystania z ulg są: Dla dzieci i młodzieży uczęszczających do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, ośrodka i placówki o charakterze oświatowym: - legitymacja przedszkolna, szkolna lub studencka(legitymacja studencka wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie wieku studenta, jeżeli nie jest on określony w legitymacji). Konieczne jest także posiadanie orzeczenia komisji lekarskiej lub lekarza orzecznika.
Dla dzieci i młodzieży nieuczęszczających do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, ośrodka lub placówki o charakterze oświatowym:
Przy przejazdach do i z jednostek udzielających świadczeń zdrowotnych albo pomocy społecznej bądź organizujących turnusy rehabilitacyjne, wraz z jednym z wymienionych wyżej dokumentów, wymagane jest zaświadczenie (zawiadomienie, skierowanie) określające:
Dla rodziców lub opiekunów dzieci i młodzieży dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych są:
Dokumentami poświadczającymi uprawnienia do korzystania z ulg są też:
Dla przewodnika lub opiekuna - jeden z dokumentów osoby niewidomej lub niezdolnej do samodzielnej egzystencji. Jako opiekuna lub przewodnika należy rozumieć osobę która ukończyła 18 lat, a w przypadku przewodnika osoby niewidomej - osobę, która ukończyła 13 lat, albo psa – przewodnika. Dla emerytów i rencistów oraz ich współmałżonków, na których pobierane są zasiłki rodzinne - zaświadczenia (wg ministerialnego wzoru) wydane przez m.in. związki emerytów i rencistów wraz z dokumentem tożsamości(także dla nienależących do tych organizacji). Emeryci i renciści uprawnieni są do dwóch przejazdów w ciągu roku. Bilet na przejazd "tam i z powrotem" to dwa oddzielne przejazdy. W załączonej tabeli zestawienie ulg.