W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z serwisu lublin.eu oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień Twojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.Zamknij

Drukuj stronę do PDF Prace pielęgnacyjne w obrębie koron drzew

Prace w obrębie koron drzew należy przeprowadzać w sposób najmniej szkodzący drzewom (oznacza to, iż planowane prace pielęgnacyjne winne być wykonywane zgodnie ze sztuką ogrodniczą tj. z zastosowaniem odpowiedniej techniki cięć, zakresu tych cięć, czy odpowiedniej pory roku co zależne jest od gatunku drzewa).

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004 roku (Dz.U.2015 poz. 1651 z poz. zm.) nie można usuwać gałęzi drzewa w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, oznacza to, że jeżeli w ubiegłym roku usunięte zostało 10% masy korony to w tym roku można zredukować ją już tylko o 20% .

Art. 87a.

2. Prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:

  1. usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;
  2. utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;
  3. wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa.
  4. Zabieg, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, wykonuje się na podstawie dokumentacji, w tym dokumentacji fotograficznej,

wskazującej na konieczność przeprowadzenia takiego zabiegu. Dokumentację przechowuje się przez okres 5 lat od końca roku, w którym wykonano zabieg. 

Przy tego typu zabiegach trzeba bardzo uważać, żeby nie doprowadzić do uszkodzenia lub ewentualnego zniszczenia drzewa, czy jego zeszpecenia. Dlatego też warto pamiętać o sporządzeniu dokumentacji fotograficznej podczas przeprowadzania takich czynności, obrazującej stan drzewa przed i po usunięciu gałęzi.

Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony stanowi jego uszkodzenie, a w przypadku usunięcia 50% korony drzewa mówimy już o jego zniszczeniu.

Nie należy również pozbawiać drzewa korony w stopniu uniemożliwiającym odbudowę jej pierwotnego kształtu, czyli ogławiać drzewa. Działanie takie przyspiesza proces obumierania drzewa.

CIĘCIA PIELĘGNACYJNE

Utrzymanie prawidłowego i charakterystycznego dla gatunku (odmiany) pokroju, poprawnej konstrukcji korony oraz możliwie najlepszego stanu zdrowotnego drzewa nazywamy cięciami pielęgnacyjnymi (przyrodniczymi). Ze względu na rodzaj możemy te zabiegi podzielić na:

  • cięcia sanitarne - polegające na usuwaniu pędów, gałęzi i konarów chorych, martwych oraz uszkodzonych
  • cięcia prześwietlające (rozluźniające koronę) - mające na celu zmniejszenie oporu dla wiatru. Pośrednio cięcie takie dopuszcza do wnętrza korony światło oraz umożliwia przewietrzanie korony.
  • cięcia korygujące - zmierzające do zniwelowania wad budowy korony, w celu poprawienia kondycji drzewa. Są to wady wynikające zazwyczaj z nieprawidłowego uformowania korony w szkółkach i nie wyeliminowania ich po przesadzeniu na miejsce stałe.
  • cięcia formujące - zmierzające do uzyskania określonej formy pokrojowej w trakcie produkcji materiału szkółkarskiego oraz w pierwszym okresie pielęgnowania drzewa po posadzeniu w miejscu docelowym.

Wszystkie z wymienionym zabiegów wykonywać można przez cały rok. Jednak najkorzystniej jest je przeprowadzać w trakcie spoczynku zimowego drzew, przed rozpoczęciem okresu wegetacji i latem, czyli czerwiec- wrzesień. W przypadku drzew, u których występuje „płacz wiosenny” np. brzoza, grab, klon, zaleca się wykonywanie cięcia żywych gałęzi w pełnym ulistnieniu. Drzewa z rodziny orzechowatych takich jak: orzech, orzesznik, czy skrzydłorzech, bardzo źle znoszą cięcia żywych gałęzi. W sytuacjach koniecznych, cięcia należy wykonywać między 15 lipca i 15 sierpnia.

Zestawienie wybranych gatunków drzew ze względu na ich reakcję na cięcie żywych gałęzi:

  1. Drzewa zwykle dobrze znoszące cięcia: cis, jesion, lipa, topola, wierzba, klon jesionolistny
  2. Drzewa źle znoszące cięcia: morwa, leszczyna turecka, buk, klon, grochodrzew, orzechy, orzeszniki, skrzydłorzechy, brzozy

Zestawienie wybranych gatunków drzew ze względu na możliwość odbudowania korony po jej ponadnormatywnej redukcji:

  1. Drzewa nie odbudowujące koron po ich ponadnormatywnej redukcji*: brzoza, jarząb, orzechy, drzewa iglaste
  2. Drzewa częściowo odbudowujące korony po jej ponadnormatywnej redukcji: lipa, platan, klon jawor, topola, olsza, jesion, grab, dąb, wiąz
    *cięcie ponadnormatywne- sprzeczne z obowiązującymi zasadami zredukowanie korony zbliżone do ogłowienia, nie gwarantujące jej odbudowy

Miejsca cięć

Gatunki iglaste: Zarówno gałęzie żywe i martwe usuwa się tuż przed zgrubieniem nasady gałęzi, zazwyczaj usytuowanym prostopadle do osi usuwanej gałęzi. (rys. 1)

Gatunki liściaste: Gałęzie martwe odcina się u podstawy, tuż przed granicą żywych tkanek, z zasadą nienaruszania kalusa, bez względu na jego wielkość (rys. 2). Gałęzie żywe odcina się przed zgrubieniem, nie uszkadzając brewki* lub obrączki**.

*brewka- naturalny ślad u nasady gałęzi (konara) w miejscu rozwidlenia, oddzielający jej nasadę od pozostałej części drzewa 
**obrączka- zgrubienie w formie pierścienia obejmujące nasadę gałęzi. Typowa dla np. jabłoni, jarząba, czeremchy oraz drzew iglastych.

Gałąź żywą wrastającą pod kątem ostrym, odcina się u podstawy usuwanej gałęzi, bez uszkadzania zgrubienia (brewki lub obrączki, rys. 3)

Gałąź żywą wyrastającą pod kątem zbliżonym do kąta prostego odcina się przed zgrubieniem nasady, nie uszkadzając obrączki (rys. 4) lub brewki (rys. 5).

Likwidację rozwidlenia równorzędnego wykonuje się w miejscu rozwidlenia tuż przed zgrubieniem lub obrączką, tnąc równolegle do linii którą wyznacza oś gałęzi do pozostawienia (rys. 6)

Jakość cięć

Powierzchnia cięcia musi być gładka, wykonana pod odpowiednim kątem, w jednej płaszczyźnie, ostrym narzędziem (pilarka, piła ręczna, sekator).

W przypadku konieczności usunięcia gałęzi grubych, bardzo grubych i konarów, cięcie powinno być wykonane z zachowaniem zasady „na 3 razy”(rys. 7)

Ochrona miejsc lęgowych

Podczas podcinki drzew w trakcie trwania okresu lęgowego ptaków (1 marca- 15 października) należy zwrócić szczególną uwagę na występowanie gniazd i lęgów ptasich, których w tym okresie nie można usuwać, chyba że zostaną wprowadzone odstępstwa od tego zakazu (zezwolenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie).

Poza cięciami przyrodniczymi rozróżnić możemy również drugą grupę prac w obrębie korony drzewa - cięcia techniczne (nieprzyrodnicze). Są to cięcia konarów i gałęzi likwidujące kolizję z urządzeniami technicznymi lub architekturą umożliwiające sąsiedztwo drzewa i kolidującego z nim obiektu.

W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia wykonywane są natychmiastowo. W pozostałych sytuacjach należy je przeprowadzać tak jak cięcia pielęgnacyjne.

logo ekolublin